ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಂಡಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದ ಚಳಿಗಾಲದ ಸೆಮೆಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧-ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೨ ) ನಾನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ಬ್ಲಾಕ್ ಸೆಮಿನಾರ್ ನ ವಿಷಯ ‘ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳು’ ( Oral Traditions ).ಇಬ್ಬರು ಜರ್ಮನ್ ಹುಡುಗಿಯರು ಈ ಸೆಮಿನಾರ್ ನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ -ಕತ್ರಿನ್ ಹೊಲ್ಜ್  ಮತ್ತು ಲಲಿತ ದೀಕರ್ಸ್ .ಆರಂಭದ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸ್ವರೂಪ,ಬಗೆಗಳು,ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳು,ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಅನನ್ಯತೆಯ ರೂಪಕವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ,ನೆನಪಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮಾನಸಿಕ ಪಾಠ ,ಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳು,ಆಧುನಿಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವ-ಹೀಗೆ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಮಾಡಿದೆ.ಮುಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾವ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿದೆ.ಅವರ ಭಾಷೆಯ ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಗಾದೆ ( Sprichwort ) ಮತ್ತು ಒಗಟು (Raetsel)ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತರಲು ಹೇಳಿದೆ.ಇಬ್ಬರೂ ತಲಾ ಐದೈದು ಜರ್ಮನ್ ಗಾದೆ ಮತ್ತು ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದರು.ಅವುಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ,ಆಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಅನುವಾದ ತಿಳಿಸಿ,ಮತ್ತೆ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ,ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದೆವು.ಈ ಗಾದೆ ಮತ್ತು ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಯಾರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಿರಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ.’ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ‘ ಎಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.ಆದರೂ ಅವುಗಳು ಈಗಲೂ ಅವರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.

‘ಈಗ ನಿಮ್ಮದೇ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಹೆಸರುಗಳು ಹೇಗೆ ಬಂದುವು ಎನ್ನುವ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುವ ಸ್ಥಳ ಐತಿಹ್ಯ ( Legenda ) ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು ‘ ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ಕೆಲಸ ಕೊಟ್ಟೆ.ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯದ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ.ಈ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕೂಡಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ,ಪ್ರಬಂಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಂದು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲು  ತಿಳಿಸಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ವಿವಿಯ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಯ್ದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು  ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ,ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಬೇಕು.ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಈ ಸೆಮಿನಾರ್ ಗಳು ಅವರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಗಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.ದಶಂಬರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ರಜೆಯ ಮೊದಲು ಕತ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ಲಲಿತ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ವಿವರಣೆಯ ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ,ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಬಂಧ  ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ ,ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದರು .ಬಳಿಕ ನಾನು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು  ಕೇಳಿದೆ.ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದೆವು.ಕತ್ರಿನ್ ಅವಳ ಪ್ರಬಂಧದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ . ಲಲಿತಳ ಊರಿನ ಐತಿಹ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಬರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕತ್ರಿನ್ ಹೊಲ್ಜ್  ಅವಳ ಊರು – ಮಾರ್ಗೆತ್ಸ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಹೈಮ್ (  Margetshoechcheim ).ಇದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ , ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ನಗರದಿಂದ ಹತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ.ಕ್ರಿ.ಶ.೧೨೨೭ರ ದಾಖಲೆಯಂತೆ ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯ ಹ್ಯೂಶ್ ಹೈಮ್ ನಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ.ಈಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೩೨೦೦.ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದೊಂದು ಬಾಲವಾಡಿ,ನರ್ಸರಿ,ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಯುವ ಕೇಂದ್ರ ಇವೆ.ಒಂದು ಚರ್ಚ್ , ಪುರಭವನ ( Rathaus ) ಮತ್ತು ಒಂದು ಜೀನಸಿನ ಅಂಗಡಿ,ಎರಡು ಬೇಕರಿಗಳು  , ಒಂದು ಫಾರ್ಮಸಿ ,ಎರಡು ಮಾಂಸ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು ಇವೆ.ಕೆಲವು ಡಾಕ್ಟರ್ ಗಳು ಇದ್ದಾರೆ.ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಕೃಷಿಕರು.ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕರು ಪಕ್ಕದ ನಗರ ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ಗೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೋಗಿ,ಸಂಜೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.

ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಆಚೆಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ,ಮಾರ್ಗೆತ್ಸ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಶೈಮ್ ಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಇರುವ ಊರು ,ಫಾಯಿತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಶೈಮ್ ( Veitshoechcheim ).ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ರಿ.ಶ.೭೭೯ರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಬಿಷಪ್ ಪೀಟರ್ ಫಿಲಿಪ್ಪ್ ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೧೬೮೦ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.೧೭೫೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಬಾಲ್ಥಸರ್ ನ್ಯೂಮನ್ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಚಂದಮಾಡಿದನು.ಈ ಅರಮನೆಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಹೂವಿನ ತೋಟ ಇದೆ.ವಸಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಬಗೆಬಗೆಯ ಹೂವುಗಳ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ.ಈ ತೋಟದ ಬಳಿ ಎರಡು ಆಕರ್ಷಕ ಸರೋವರಗಳಿವೆ.  ಕಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇರುವ ಇಲ್ಲಿನ ತೋಟವನ್ನು  Rococo Gardens ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ  ಫಾಯಿತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಶೈಮ್ ಈಗ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ.ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲು  ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ದೋಣಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಈಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ .

ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರುಬದುರಾಗಿ ಇರುವ ಈ ಎರಡು ಊರುಗಳು -ಮಾರ್ಗೆತ್ಸ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಶೈಮ್ ಮತ್ತು ಫಾಯಿತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಶೈಮ್ -ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕತೆ -ಕತ್ರಿನ್ ಹೇಳಿದ್ದು:

ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ದೋಣಿ ತೇಲುತ್ತಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಡು ,ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು.ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಗಾರರು. ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಎನ್ನುವ ಪಾಠ ಕೂಡಾ ಇದೆ.ಗಂಡಿನ ಹೆಸರು -’ಫಾಯಿತ್ ‘, ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೆಸರು-’ಮಾರ್ಗರೇತ್’. ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವರು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತಿದ್ದಾರೆ.ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಜೋರು ಬಿರುಗಾಳಿಯೊಂದು  ಬೀಸಲುತೊಡಗಿತು.ಗುಡುಗು ಸಿಡಿಲಿನ ಆರ್ಭಟ ಕೇಳಿಸಿತು.ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಗತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿತು.ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಕಣ್ಣಿಗೆ ಏನೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ದೋಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ,ದೋಣಿ ಅಡಿಮೇಲಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ಸೆಣಸಾಡಿದರು .ಆದರೆ ಕೊನೆಗೂ ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.ಅ ದೋಣಿ ಅಡಿಮೇಲಾಯಿತು.ಫಾಯಿತ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇತ್ ನೀರು ಪಾಲಾದರು.ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.ಇಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದರು.ಫಾಯಿತ್ ಈಜುತ್ತಾ ಈಜುತ್ತಾ ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಒಂದು ದಡವನ್ನು ಸೇರಿದ.ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಈಜುತ್ತಾ ಈಜುತ್ತಾ ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರವನ್ನು ಸೇರಿದಳು.ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಫಾಯಿತ್ ಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.ಫಾಯಿತ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಗೆ ಪತ್ತೆ ಇಲ್ಲ.ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಫಾಯಿತ್ ನ ಕೂಗು ,’ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯೇ ಮಾರ್ಗರೇತ್ ?’ ಆದರೆ ಆ ಕೂಗು ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಳ ಹುಡುಕಾಟದ ಕೂಗು,’ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯೇ ಫಾಯಿತ್ ?’ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಕೂಗು ಹೀಗಿತ್ತಂತೆ :”  Ich muss die Margreth soeche!” ( ನನಗೆ ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕು  )  .”Ich muss den Viet soeche!” ( ನನಗೆ   ಫಾಯಿತ್ ನ್ನು ನೋಡಬೇಕು ). ಹಾಗೆ ಆ ಎರಡು ಊರುಗಳಿಗೆ ಆ ದಂಪತಿಗಳ ಹೆಸರು -ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಮತ್ತು ಫಾಯಿತ್ ,ಸೇರಿಕೊಂಡಿತಂತೆ.ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಊರಿನ ಹೆಸರುಗಳ ಉತ್ತರ ಪದಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವಾಗ ,ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಥಗಳ ಶ್ಲೇಷೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ: Marget-s-hoechcheim , Viet-s-hoechcheim.

ಕತ್ರಿನ್ ಹೊಲ್ಜ್ ಈ ಐತಿಹ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಕೇಳಿದ್ದು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಅಜ್ಜನಿಂದ.ಅವಳ ಅಜ್ಜ ತೀರಿಹೋಗಿ  ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಆಯಿತಂತೆ.ಅವಳ ಅಜ್ಜಿ ,ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಈಗಲೂ ಊರಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ  ಈ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನ ಕತೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಅವಳ ಅಜ್ಜ ಈ ಹಳ್ಳಿಯವರು; ಅಜ್ಜಿ ಪಕ್ಕದ  ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ನವರು.ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಸರಿನ ಕತೆ ಯಾಕೆ ಇನ್ನೂ ಕತ್ರಿನ್ ಳ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ  ಎಂದು ನಾನು ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.ಅದಕ್ಕೆ ಕತ್ರಿನ್  ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರ ,ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ನಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿತ್ತು. ‘ಕತ್ರಿನ್ ತನ್ನ ಅಜ್ಜನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ,ಅವಳು ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಈಗಲೂ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ.’ ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೆನಪುಗಳು ‘ಅನನ್ಯತೆ’ ಯಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

‘ಎಲ್ಲಿದ್ದೀಯೇ ……’ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಊರಿನ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ.ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುವ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.

ಕತ್ರಿನ್ ಳ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಊರನ್ನು ನೋಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಬಯಕೆ ಉತ್ಕಟವಾಯಿತು.ಮೊನ್ನೆ  ಭಾನುವಾರ ,ಜನವರಿ ೨೨ ರಂದು ಮಾರ್ಗೆತ್ಸ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಶೈಮ್ ಗೆ ಹೋದೆ.ಕತ್ರಿನ್  ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿಸಿದಳು.ಬಳಿಕ ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಬದಿಗೆ ಹೋದೆವು.ಎದುರು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಫಾಯಿತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಶೈಮ್ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು.ಬಳಿಕ ಸೇತುವೆ ದಾಟಿ ,ನದಿಯ ಆಚೆ ಕಡೆಯ ಫಾಯಿತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಹೈಮ್ ಗೆ ಹೋದೆವು.ಸಣ್ಣಗೆ ಮಳೆ ಹನಿಯುತ್ತಿತ್ತು.ಎಂದಿನಂತೆ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತಲೇ ,ಮಾರ್ಗರೇತ್-ಫಾಯಿತ್ ರನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಲೇ ನನ್ನ ಕ್ಯಾಮರಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ತೆಗೆದೆ.

ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಎರಡೂ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವಾಗ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಮೈಮೇಲೆ ಬಡಿಯುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು : ‘ಎಲ್ಲಿದ್ದಿಯೇ …….’

***** ಫೋಟೋಗಳು : ಮೊದಲನೆಯದು- ಕತ್ರಿನ್ ಹೊಲ್ಜ್, ಅವಳ ಊರಿನ ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ.ಮೊದಲ ಮೂರು ಸಾಲುಗಳ ಒಂಬತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು -ಮಾರ್ಗರೇತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಹೈಮ್ ನವು. ಮಾಯಿನ್ ನದಿಯ ಸೇತುವೆ ,ಆಚೆ ದಂಡೆಯ ಫಾಯಿತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಹೈಮ್ ನ ನೋಟ, ಪುರಭವನ ( ರಾತ್ ಹೌಸ್ ),ಹಳೆಯ ವಿಗ್ರಹದ ಕಟ್ಟಡ ,ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸೇದುತ್ತಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಬಾವಿ,ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿಗಳ ಚಿಕ್ಕ ತೋಟ.

ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಆರು ಚಿತ್ರಗಳು -ಫಾಯಿತ್ ಹ್ಯೂಶ್ ಹಯಿಮ್ ನವು.ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಚಿತ್ರಗಳು.

ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೋಡಲು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿರಿ.

‘ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ‘ ಇದೇ ಮಾರ್ಚ್ ೩೧ ಕ್ಕೆ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ತತ್ ಕ್ಷಣ  ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊಡುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್ ಬರಹದ ಒಂದು ಮಾತು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಲಕಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅನುಭವವೇದ್ಯವಾದದ್ದು : ” ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲದ ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿ ಈಶ್ವರನಂತೆ ನಟಿಸುವ ಮೇಳದ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ( ಕೆರೆಮನೆ ಶಂಭು ಹೆಗಡೆಯವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ) ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಭಾವುಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಎಸೆದ ನಾಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹುಡಿಯಾದ ಹ್ಯಾಲೋಜನ್ ಲೈಟ್ ಎಂಬಂತಿದೆ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ .” ಬ್ರಹ್ಮಕಪಾಲದ ನೋವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವಿಸಿದ ನನಗೆ ,ಅಶೋಕವರ್ಧನರ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೇವಲ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅಲ್ಲ,ಅದು ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಡನೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ನಿಲುವು ಎನ್ನುವುದು ಸರಿಯಾಗಿ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ನಮಗೆ ಬೇಕಾದಾಗ ಬಿಡುವಾದಾಗ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಾರದ ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ದಿನ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ೩೬ ವರ್ಷ ಕಾಲ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದವರು ಇನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುವುದು ‘ಗ್ರಾಹಕತನ ‘ದ ಕೇವಲ ಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ಕೇವಲ  ಭಾವುಕತನದ ಅನುಬಂಧ ಮಾತ್ರ ಆಗುತ್ತದೆ.ತಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ಬರಹದ ಕೊನೆಯ  ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕವರ್ಧನರು ತಮ್ಮ ಅತೃಪ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಅವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಅವರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಲ್ಲವರಿಗೆ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ ಅಲ್ಲ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಮನವನ್ನು ಸಂತೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ ,ಮಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ‘ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಬದುಕಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಇಲ್ಲ.ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಂಗಳೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿ ನಾನು ಸೇರಿದಾಗ ,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಿಯಾದ ಮಳಿಗೆ  ಇರಲಿಲ್ಲ.’ಪ್ರಭಾತ ಬುಕ್ ಸ್ಟಾಲ್’ ಎಂಬ ಅಂಗಡಿ ಇತ್ತು.ಆದರೆ ನನಗೆ ಬೇಕಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಆಗ ನಾನು, ನನಗೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನ ಗೀತಾ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ ನ್ನು.ಯಾವಾಗಲಾದರೊಮ್ಮೆ  ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಗೀತಾ ಬುಕ್ ಹೌಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದೆ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು , ಅಂಚೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪಿಪಿ ಮೂಲಕ ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ಆಗ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದ ಅವಶ್ಯಕತೆ -ಎರಡಕ್ಕೂ  ದೂರದ ಮೈಸೂರೇ ನಮ್ಮ ಸರಸ್ವತಿ ಭಂಡಾರ ಆಗಿತ್ತು.ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾವು ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟ ದಿನಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಪುಸ್ತಕ ಬಡತನದ ಇಂತಹ ಅರಿವಿನ ಅರಕೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಬಂದು ಮುಟ್ಟಿದ ಸಂಭ್ರಮದ  ಸುದ್ದಿ ಎಂದರೆ, ಮಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆ ತೆರೆಯುತ್ತದಂತೆ ಎಂದು.ವಿಜ್ಞಾನ ಬರಹಗಾರ ,ಗ್ರಹ-ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಿಜವಾದ ಗ್ರಹಗತಿ ತೋರಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರೊ.ಜಿಟಿ ನಾರಾಯಣ ರಾಯರು (ಜಿಟಿಎನ್ ) ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಕ  ಸಾಹಸ ಮಾಡುತ್ತಾರಂತೆ ,ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎಂ ಎ ಮಾಡಿದ ಅವರ ಮಗ ( ಹೆಸರು ಆಗ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ) ನಿಗೆ ಅದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತಾರಂತೆ ,ಮೈಸೂರು ಬೆಂಗಳೂರು ಕಡೆ ಸಿಗುವ ಎಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಈ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವಂತೆ , ಬಲ್ಮಟದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ಸರ್ಕಲ್ ಹತ್ತಿರ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ ಇರುತ್ತದಂತೆ -ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸುದ್ದಿ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹರಡಿತು.ಜಿಟಿಎನ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕಂಡಿದ್ದೆ,ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆ.ಮಹಡಿಗಳ ತಾರಸಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ , ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೋ ಎಂಬಂತೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ಗುರುತಿಸಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇಸವಿ ತಿಂಗಳು ದಿನಾಂಕ ನೆನಪಿಲ್ಲ.೧೯೭೫ ಇರಬೇಕು.ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಲ್ಮಟದಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ‘ ಹೆಸರಿನ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯಿತು.ನಾನು ಮೊದಲಬಾರಿ ಒಳಗೆ ಹೋದೆ.ಜಿಟಿಎನ್ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.ನನ್ನ ಪರಿಚಯ ಹೇಳಿಕೊಂಡೆ.” ಓಹೋ ,ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು.ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಶಿಷ್ಯ .ಮಂಗಳಗಂಗೊತ್ರಿಯ ಕನ್ನಡವಿಭಾಗದ ‘ಪಲಚಂವಿ’ಯ ವಿವೇಕ ರೈ.( ನಾವು ಆಗ ಕನ್ನಡವಿಭಾಗದ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ನಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು -ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಲಕ್ಕಪ್ಪ ಗೌಡ,ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐತಾಳ,ವಿವೇಕ ರೈ -ಸೇರಿಸಿ ನಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶನ-’ಪಲಚಂವಿ’- ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೆವು.)ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನ ಓದಿದ್ದೇನೆ. ಬನ್ನಿ ಬನ್ನಿ ,ನಿಮ್ಮದೇ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ.ಇಲ್ಲಿ  ಪುಸ್ತಕ ಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಪುಸ್ತಕ ನೋಡಲು ಕೂಡ ನೀವೆಲ್ಲ ಬರಬೇಕು.ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರ ಮನೆ ” ಹಿರಿಯರಾದ ಜಿಟಿಎನ್ ಮುಂದೆ ಸಂಕೋಚದಿಂದ  ಏನು ಹೇಳಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಈಗ ನೆನಪಿಲ್ಲ.

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ‘ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್’ ಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ತರುಣ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.ಜಿಟಿಎನ್ ಮಗ ಇರಬಹುದು ಅಂದುಕೊಂಡೆ.ಅವರೇ ಮಾತಾಡಿದರು :”ನಾನು ಅಶೋಕವರ್ಧನ .ಬನ್ನಿ ,ಏನು ಬೇಕು ಹೇಳಿ.” ಕೆಲವೇ ಪದಗಳು ,ನೇರ ಮಾತು.ಆ ದಿನ ಅಂಗಡಿಯ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿದೆ.ಯಾವ ಪುಸ್ತಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ  ಎಂದು ನೆನಪಿಲ್ಲ.ಮುಂದೆ ಅತ್ರಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ ಆಯಿತು.ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುವುದು ಒಂದು ಹವ್ಯಾಸ ಆಯಿತು.ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಓದಿನ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು  ತಣಿಸಿದ್ದು, ನನ್ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದು,ಅದ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡು ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದದ್ದು -ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಪಾಲು ‘ಅತ್ರಿ’ ಒದಗಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ -ಒಂದು ವೇಳೆ ಅತ್ರಿಯಂತಹ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆ ಮಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಇರದಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ ,ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೂ ನಾನು ಏನಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದು.ಯಾಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಹಾಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಕಳೆದ ೩೬ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ರಿಯ ಸಮೀಪ ಬರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.ಜೊತೆಗೆ ಮಂಗಳೂರು ವೈಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕೂಡಾ ಬಡವಾಗುತ್ತಿದೆ .ಅತ್ರಿಯ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಡತನ’ದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೂಡಾ ಹೌದು.

ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಅಶೋಕವರ್ಧನ ಸಂಬಂಧ ಅವಿನಾಭಾವದ್ದು.ವ್ಯವಹಾರ /ವ್ಯಾಪಾರ ಎಂಬ ಉದ್ಯಮದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೩೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ  ಇದ್ದುಕೊಂಡು ,ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ,ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡುಬಂದ ಅಶೋಕವರ್ಧನರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ  ತೊಡಗಿ ,ಸ್ಟೇಷನರಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಗೈಡ್ ಗಳಂತಹ ‘ಅಸಾಹಿತ್ಯ ‘ಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವ ನಿಲುವಿನ ಸಹಿತ ,ಸಗಟು ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನು ಅನೇಕ ಗಟ್ಟಿತನಗಳಿಂದ , ಮಾತುಗಳ ಡಂಗುರ ಸಾರಿಕೊಳ್ಳದೆ , ಸ್ನೇಹಜೀವಿಯಾಗಿ ಸಹಜ ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವರು ಅಶೋಕವರ್ಧನ.

ನಾನು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ,೨೦೦೦ ದವರೆಗೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿಯ ಆವರಣ ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ ಇರುವ ಕೊಣಾಜೆಗೆ ಸಿಟಿಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ.ಆಗ ಜ್ಯೋತಿ ಸರ್ಕಲ್ ಗೆ ಬಂದು ಬಸ್ ಹಿಡಿಯಲು ಬಂದಾಗ ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ನನ್ನ ಕಾಯುವ ತಾಣ ಆಗಿತ್ತು.ಸುಮ್ಮನೆ ಪುಸ್ತಕ ನೋಡುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ.ಮಳೆ ಬಂದರಂತೂ ಅತ್ರಿಯೇ ನನಗೆ ಆಶ್ರಯ .ನಾನು ಬರೆದು ನಾನೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಆರಂಭದ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಗೆ ಕೊಂಡುಹೋಗಿ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅಶೋಕವರ್ಧನ ಅವರು ಹತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡು ಆಗಲೇ ಆ  ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹಣ ಕೊಟ್ಟಾಗ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು  ಗಾಬರಿ.ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟ ಆಗುವ ಮೊದಲು ಹಣ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಾನು ಆವರೆಗೆ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಮಳಿಗೆಯವರು ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟ ಆದ ಬಳಿಕವೂ ಹಣ ಕೊಡದ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಇವೆ.ಅಶೋಕವರ್ಧನರು ತಮ್ಮ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಹತ್ತು  ಶೇಕಡಾ ರಿಯಾಯತಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದು ‘ದರ ಕಡಿತ’ ಅಲ್ಲ, ವ್ಯಾಪಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯೂ ಅಲ್ಲ.ಅದು ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಬಗೆ.

೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಂಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು ಹಂಪಿ ,ಮೈಸೂರು ಕಡೆಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅತ್ರಿ ಭೇಟಿ ಕಡಮೆ ಆಯಿತು.ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅತ್ರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ.ಪುಸ್ತಕ ಕೊಂಡದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಇಲ್ಲ.ಆದರೆ ಆ ಸ್ಥಳ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.ನಾನು  ಹಂಪಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕುಲಪತಿ ಆದಾಗಲೂ ನನ್ನ ಮತ್ತು ಅಶೋಕವರ್ಧನರ ಸಂಬಂಧ  ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ.ಅಶೋಕವರ್ಧನರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಾರೆಯೇ  ಹೊರತು, ಹುದ್ದೆ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಬಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ.ನಾನು ಕುಲಪತಿ ಆಗುವ ಮೊದಲು ,ಆಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ -ಈ ಮೂರೂ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ : ಅತಿಯಾಗಿಯೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ, ಮಿತಿಯಾಗಿಯೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ.ಈ ರೀತಿಯ ಸಮಾನತೆಯ ಸಮಚಿತ್ತದ ಮನೋಧರ್ಮದವರು ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾದರೂ ಇವತ್ತು ವಿರಳ.ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಅತಿಯಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ,ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದಾಗ ಅತಿಯಾಗಿ ಮರೆಯುವ ಬಗೆಬಗೆಯ ಜನರನ್ನು ಕಂಡ ನನಗೆ ಅಶೋಕವರ್ಧನ ಒಂದು ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಶೋಕವರ್ಧನರಿಗೆ ಅನೇಕ ಒಳ್ಳೆಯ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.ಅವರನ್ನು ಬಲ್ಲವರಿಗೆ ,ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಿದವರಿಗೆ ನಾನು ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.ಅವರ ವಾನಪ್ರಸ್ಥದ  ಒಂದು ವನವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.ಕೊಣಾಜೆಯ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಆ ವನದ ಒಂದು ಅದ್ಬುತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ,ಜಿಟಿಎನ್ ಇದ್ದಾಗ ನಾನು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೆ.ಇನ್ನೊಂದು ವನವನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆ ಇದೆ.ಚಾರಣ ,ಯಕ್ಷಗಾನ ಅವರ ಪಾಲಿನ  ಜಯವಿಜಯರು. ಅವರು  ಮತ್ತು ಅವರ ಎಲ್ಲ ಸಾಹಸಗಳ ಜೊತೆಗಾರ್ತಿ ದೇವಕಿ ‘ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ‘ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿಸರ್ಗದ ಬದುಕನ್ನು ಚಂದವಾಗಿ ಕಳೆಯಲು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಾರೈಕೆ ಇದೆ.

ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಶೋಕವರ್ಧನರನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಇದೆ:ಫೆಬ್ರವರಿ ಎರಡನೆಯ ವಾರದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅತ್ರಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ  ,ಮತ್ತೆ ಅವರ ವಾನಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ  . ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಳ ಬೇರೆ ,ಬೌದ್ದಿಕ ತಳ ಅದೇ .

M.GOVINDA PAI ( 23 March 1883-6 September 1963 ) was a scholar, poet ,researcher ,translator who had the knowledge of about 25 languages ,both classical and modern ,across the globe and was always learning and exploring new horizons in language,literature,religion,history and culture .Starting from his village and his sect of religion he transcended  in space and time studying and writing on the so called ‘alien’ religions and cultures ,becoming a native in all of them.Different sects of Hinduism,Jainism ,Buddhism ,Christianity ,Islam were addressed by Govinda Pai ,as a domain of research or for creation of  a literary work or for translation into his languages.

But what is astonishing is , the legendary figure  Govinda Pai did all these wonders  ,mostly sitting in his remote small town in Manjeshwara ,which is in the west coast of South India ,near the port town Mangalore. The initial ‘M’ attached to the name ‘Govinda Pai’ really refers to ‘Mangalore’ which was his father’s place. But Pai lived in ‘Manjeshwara ‘ ,which was his mother’s place for more than 50 years.So he was popularly addressed as ‘Manjeshwara  Govinda Pai’. After having his primary and secondary education in Mangalore ,Pai went to Madras for his graduate studies,which he could not complete ,since he had to come back home because of his father’s illness.But Pai studied everything in his remaining life at home with books of knowledge cutting across  the boundaries  of language ,religion,region and academic disciplines.

Being born in a community called ‘Gowda Saraswata Brahman ‘ who speak ‘Konkani ‘as their mother tongue , the community has its jurisdiction traditionally  in the west coast of South India ,the present Goa,Karnataka and Kerala, Govinda Pai started his writing of research focusing on  his ancestors ,Saraswats. Pai chose to write in the language ,Kannada , which was the language of the state ,formerly known as Mysore, now Karnataka.Once he wrote that he had two mothers ,’Konkani’ ,who gave him birth ,but had not  breast milk to feed him then ,and ‘Kannada’ , the mother who nourished him. But learning of various languages was a passion for Pai.Other than Konkani and Kannada ,he  acquired the skill of languages in different levels like speaking ,reading and understanding , namely, Tulu,Tamil.Telugu,Sanskrit ,Hindi,,Marathi,Urdu,Pali,Prakrit,Bengali, English,Persian,Greek,Japanese ,Latin,German,French, Spanish,Hebrew  ,Italian and such other languages.

All his books which were in his personal library are now preserved in a research institute in Udupi,Karnataka  with the vision and mission of Prof.K.S.Haridasa Bhat : Rashtrakavi Govinda Pai Samshodhana Kendra ,M.G.M.College,Udupi.  govindapairesearch.blogspot.com

Govinda Pai with his erudite scholarship ,read the books on various world religions and as a poet he composed narrative poems based on his reading and research.His two major epic lays are ,’Golgotha’ and ‘Vaishakhi’. ‘Golgotha ‘ is about the last days of Jesus Christ and ‘Vaishakhi’ is about the last days of  Buddha. His literary work, ‘ShriKrishna Charita’ is a translation from Bengali to Kannada.  He learnt Bengali for the purpose of this translation. Pai also translated 50 Rubaiyats  of Omar Khayyam into Kannada language. Another major contribution of Govinda Pai to Kannada Language ,is his translation of Japanese Noh plays.It was  a  pleasant combination of Buddhisim and Japanese theater brought  into Indian milieu .The research  papers of Govinda Pai on Indian religions encompassed Jainism , Buddhism ,various sects of Hinduism such as  Dhwaita ,Shaiva ,and also  indigenous  religions like Veerashaivism  and Natha Cult.  His approach was to find out new information ,not to criticize. Pai composed a poem comparing Jesus and Krishna. He gives many similarities between the  icons of the  two religions.He concludes in the poem  saying that ” Days may be different ,but can the sun be different?”  Thus he was  a real Indian image  of Universal religions .

Govinda Pai was a true Gandhian in principle and practice to the core.When Gandhi was assassinated ,Pai shed tears in a poem ,” Mahatma , you should have lived some more time , now India needs you very much.” In one of his poems , Pai criticized  the bombing of America on Hiroshima in Japan.His poetic vision  predicts ,” The time is waiting for the reaction to such a  misdeed ,they will die with their own weapons, you see.”

Govinda Pai was the first ‘Rashtrakavi ‘ ( National Poet) of Kannada Language. This title was awarded  in 1948 by the then Government of Madras State , to which  ’South Kanara’ ,the district of Pai belonged to. But unfortunately , Manjeshwara , the hometown of Pai was carved out  of Karnataka and added to Kerala state in 1956.He was very sad by this irrational partition and he identified with Karnataka in his writings till his last breath.

Govinda Pai composed his narrative poem ‘Golgotha or the last days of Jesus Christ’ in the year 1931. He studied New Testament and Gospels of Mathew,Mark, Luke and John.He dedicated his work ‘Golgotha’ to the children of his elder brother.There he says ,” God is truth,truth is God.There is only one path for all chariots.This is the philosophy to be comprehended.Thus to love one God in all the  religions ,dear children, I dedicate this poem to you.”

The English translation of the portions from the narrative poem ‘Golgotha’ is given below.

Translation from Kannada to English : K.Narasimha Murthy.

Source Book:’A String of Pearls’

Editors: H.S.Shivaprakash and K.S.Radhakrishna

Publisher: Karnataka Sahitya Academy,Bangalore , Karnataka ,India. 1990.

A Friday it was , a day of the full moon

In spring. Midday, but no sign of the sun,

The sky was overspread with a vast cloud

Like that end- of- the- world cloud Noah has witnessed.

The heat unbearable. No breeze, Only the earth

Gasping.Tree’s leaves unstirring . Breathless the birds.

Midnight-like but the people , not quietly

Staying home ,moved like a python ,crowding

Like swarms of grasshoppers ,beyond the gates

Of Jerusalem to the mount of Golgotha ,

Meaning the place of a skull. Three crosses on

The hill-top were set up. To the one in the middle was taken

Jesus and  to the ones on the right and the left

Two thieves and their hands and feet were thereto nailed.

A tablet inscribed ” Jesus ,King of the Jews”

Was hung above Jesus’ head. And Jesus looking

Like a quail in a vulture’s clutches, like a slip of the moon

In the west, like a shaft in a bow drawn ,like the fruit

On death’s tree, of immortality and saying, “Pain

Is inherent in the body, no man can escape it,” endured

With cool fortitude the agonising crucifixion

As a mother, when the child looks up at her face, bears

Her travail or as a soldier in the vanguard, unmindful

Of his many wounds fights  till he dies

A victor and uttered these words like a mother dying

Whose only thoughts are of the children she is leaving

Or a tree which offers its shade to its own hewers ,

“Forgive them,Father , for they Know not what they do.”

The crowds that heard jeered, ” If you are the Son of God,

Come down from the crucifix ” and the priests mocked ,saying .

” He who saved others can he not save himself?

The King of the Jews indeed ? We will believe it if he comes down.

He says he enjoys God’s trust. Let us see if God

Saves him ! Does he not claim to be the  Son of God?”

By this time had darkness dense enveloped

Earth and sky , like the Son of God’s martyrdom’s play’s

Final curtain. A solar eclipse it seemed

Though it was a full moon day and there were no stars.

Was it the darkness of rain? Or rain of darkness ?

Or was it the black smoke from the sky’s volcano ?

Or was it the ninth plague of Egypt’s visitation ?

The Crowd trembled to see the day’s light extinguished

Even in the third part of the day .Then Jesus cried,

In King David’s importunate words ,

“Eli,Eli, lama Sabachthani ?”

( O God ,O God ,why have you deserted me ? )

And some in the crowd mocked again , ” He calls

On Elia, let us eee  if Elia will rescue him.”

And then Jesus fixing his eyes on the sky

Cried in a voice like  thunder , ” Father,

Into your hands I submit my soul,” and as a young deer

Leaps to its mother calling from the hill-top

Or as a lark darts towards fields of harvest

Or as lightning soars flashing in the horizon ,

Jesus’ soul sped to the sphere of  unsetting suns

As he rendered his life to his Father , head bowed

And eyes closed , like one rendering to his master what he owed.

Earth trembled and like a death drum announcing to the world

The doleful event ,the hearts of those gathered

Thudded with terror. The Roman centurion

Or guard dismounted from the horse, removed

His helmet and cried, ” He is indeed the Son of God!”

Fixing his wondering  eyes on that day time moon.

Slowly the cloud of darkness lifted

A light breeze blew. A cock peeped forth and crowed

As if at dawn. Bevies of birds streamed out of nests

Flocks of sheep returned half-starved home.

As the daytime night departed , the sun rose

In the west and as sun  set ,viewing the other sun

On the central cross, his face turned to the west

And his form like a banner of righteousness

The crowd, like cranes in a mass taking wing,

Hurried homewards, till on Golgotha

No stir was there, no, not a sound.

A skull at the foot of the cross with a hollow nose

And mouth agape mocks the world. Spear in hand,

The sentinel keeps guard marching up and down

And watching anxiously for his relief.

Under a fig tree’s shade , not too far away,

Sits hidden, Mary Magdalene, the herald

Of the new awakening of David’s line,

Her eyes fixed on the central cross, like a peacock

Gazing at the rainbow on the very last cloud .

Then  the moon rising from behind Golgotha ,

Raises over the undying dead one its white

Umbrella and like his fame’s milky stream

And like the purity of his precept and example

And like the immortal nature of his soul

Moonlight spreads and everywhere there is stillness

And everywhere peace ,peace everywhere.

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ದಶಂಬರ ೨೩ ರಿಂದ ಜನವರಿ ೮ ವರೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ರಜೆ.ಎಲ್ಲರೂ ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ವಿರಾಮವಾಗಿ ತಿರುಗಾಡುವ ಬಿಡುವಿನ ಕಾಲ.ಆದರೆ ನಾನು ಮತ್ತು ಪ್ರೊ.ಹೈದ್ರೂನ್ ಬ್ರೂಕ್ನರ್ ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ ದೇವುಪೂಂಜ ಮತ್ತು ಜುಮಾದಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತೀದಿನ ಸುಮಾರು ಆರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.ಈಗ  ಜನವರಿ ೯ಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ತರಗತಿಗಳು ಆರಂಭ ಆಗಿವೆ.ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೦ಕ್ಕೆ ಚಳಿಗಾಲದ ಸೆಮೆಸ್ಟರ್ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.ಮತ್ತೆ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಾಡಿಗೆ ನನ್ನ ಬೀಡಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು ನಾನು.ಅಷ್ಟರ ಒಳಗೆ ಜುಮಾದಿಯ ನೇಮ ಮುಗಿದು ,ಬೂಳ್ಯ ಪ್ರಸಾದ ಕೊಟ್ಟು ಮುಗಿಸಬೇಕು.ಆದರೆ ಅದು ಸುಲಭ ಅಲ್ಲ.ಗಳಿಗೆ ಗಳಿಗೆಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಕಟ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು.ಮ್ಯಾನರ್,ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು,ಕಿಟ್ಟೆಲ್,ಮರಿಯಪ್ಪ ಭಟ್ಟರು, ಆಕ್ಶ್ ಫರ್ಡ್,ಇಂಗ್ಲಿಷ್,ಜರ್ಮನ್ ,ಕನ್ನಡ  -ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ನಿಘಂಟುಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಸುತ್ತಾಡಬೇಕು.ನನ್ನ ಸುಮಾರು ಅರುವತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ತುಳು ಭಾಷೆಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ,ನಲುವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತುಳು ಜಾನಪದ -ಸಂದಿ ಪಾದ್ದನಗಳ ಒಡನಾಟ,ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ  ಅವಧಿಯ ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಅನುವಾದದ ಅನುಭವ -ಈ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ನಡುವೆ ಕೂಡಾ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ನಮ್ಮ ಜುಮಾದಿ ಇನ್ನೂ ನಮಗೆ ಬಾಮಗದ ಬೂಳ್ಯವನ್ನು  ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ.

೧೯೮೯ರ ಮೇ ತಿಂಗಳು : ನನ್ನ ಮೊದಲ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಜರ್ಮನಿಯ ಹೈಡಲ್ ಬೆರ್ಗ್ ಗೆ.ಹೈಡಲ್ ಬೆರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಎರಡು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು :ಒಂದು ,’ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೊದಲ ಘಟ್ಟ ‘ .ಇನ್ನೊಂದು ,’ತುಳು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ‘. ಹೀಗೆ ಜರ್ಮನಿಯೊಂದಿಗೆ  ನನ್ನ ಸಂಬಂಧ ಮೊದಲಾದದ್ದು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳುಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿನ ಇಂಡಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಗ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ.ಹೈದ್ರೂನ್ ಬ್ರೂಕ್ನರ್ ಅವರ ಆಹ್ವಾನ ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟೆ.ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆವರೆಗೆ ಕೇಳಿದ ಓದಿದ ನೆನಪು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟದ್ದು.ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ (೧೮೧೧-೧೮೮೧),  ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿ ಅವರ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಗಾಡ್ ಫ್ರೆ ವೈಗ್ಲೆ (೧೮೧೬-೧೮೫೫  ),ಕನ್ನಡ -ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು ಸಹಿತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು  ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (೧೮೩೨-೧೯೦೩ ) ಇವರು ಬದುಕಿದ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ನಡೆಸಿದ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋದನೆಗಳ ಕಾರಣವಾಗಿ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ನನಗೆ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು .ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಎರಡು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗೌರವ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಜರ್ಮನಿಯ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ- ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಗೆ ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಗೆ ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ.

೧೯೮೯ರ ನನ್ನ ಒಂದು ದಿನದ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ  ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್  ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕನ್ನಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ , ಗುಂದರ್ತ್ ಅವರ ಮಲಯಾಳಂ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಒಂದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ನನ್ನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.ಅದು ಆವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೂ ದಾಖಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅಕ್ಷರಗಳ  ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯ -ಅದು ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಸಂಧಿ /ಪಾಡ್ದನ.ಲಿಪಿ -ಕನ್ನಡದ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿ.ಕೂಡಲೇ ಬ್ರೂಕ್ನರ್ ಅವರ  ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದೆ.ಗ್ರಂಥಾಲಯದವರಿಗೆ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಅವರು  ಸಂಭ್ರಮ ಪಟ್ಟರು.ಅದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬರೆದುಕೊಡಲು ಹೇಳಿದರು.ಇಡೀ  ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಓದಲು ಬಿಡುವು ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಕೊಟ್ಟೆ.ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಒಟ್ಟು  ನಾಲ್ಕು ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳು ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆ.ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುಭಾಗದ ಆರಂಭದ ಕಾಲದ್ದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.ಈಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಪಾದಿತ ಪ್ರಕಟಣೆ -ಜರ್ಮನ್ ಮಿಷನರಿ ಆಗಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನರ್ ( ೧೮೨೮-೧೮೯೧) ಅವರ ‘ತುಳು ಪಾಡ್ದನೊಳು ‘ (೧೮೮೬ ).ಆ ಸಂಗ್ರಹದ ೨೧ ಪಾಡ್ದನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಗಿಲ್ಲ.ಆ ಕಾಲದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕನ್ನಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಬಹುತೇಕ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರವು.ಕೆಲವು ವೈಗ್ಲೆಯದ್ದು.ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಕೂಡಾ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಸಂಗ್ರಹದ್ದು ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು.ಅಂದರೆ  ಸುಮಾರು ೧೮೪೦ರ ಕಾಲದ್ದು ಆಗಿರಬೇಕು.ಬಹುಶಃ ತುಳು ಪಾಡ್ದನದ ಮೊದಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.ಮೊದಲನೆಯ ಸಂಧಿ -ಕಾಂತಣ ಅತಿಕಾರಿ ದೈವ -ಜುಮಾದಿಯ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಕಬೆಕೊಂಡಾ ಜನನದಲ್ಲಿ ಕಾಂತೆರಿ ಜುಮಾದಿ ನೆಲೆವೂರಿದ ಕಥಾನಕ.ಎರಡನೆಯ ಸಂಧಿ-ಕಡೆಕಾರ್ಲದಲ್ಲಿ ಜುಮಾದಿ  ನೆಲೆವೂರಿದ ವೃತ್ತಾಂತ.ಮೂರನೆಯ ಸಂಧಿ-ದೇವು ಪೂಂಜನ ಕಥೆ.ಜುಮಾದಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವು ಪೂಂಜನ ದುರಂತವನ್ನು ಹೇಳುವ ಕಥಾನಕ.ಈ ಮೂರು ಸಂಧಿಗಳು ಜುಮಾದಿ ಭೂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದೇ ದೀರ್ಘ ಪಾಡ್ದನದ ಭಾಗಗಳಂತೆ ಇವೆ.ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಂಧಿ -ಮಲರಾಯ ಭೂತದ್ದು.ಈ ಭೂತವು ಮಲಾರು ಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆವೂರಿದ ಕಥಾನಕ.( ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪುಟಗಳನ್ನು ಸ್ಕೇನ್ ಮಾಡಿ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ .)

ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ವಿವಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ತುಳು ಪಾಡ್ದನದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕನ್ನಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಜರ್ಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ  DAAD ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ ,ನಾನು ೧೯೯೩ರ ಜುಲೈ ,ಆಗಸ್ಟ್ ,ಸಪ್ಟಂಬರ -ಈ ಮೂರು  ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಜರ್ಮನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗಿನ ಎರಡು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ನೋಡಿರಿ :’ಜರ್ಮನಿಯ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ‘. ೯ ಜೂನ್  ೨೦೧೦.

‘ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ಕನ್ನಡ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು : ಶಬ್ದಮಣಿ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗನಿ ‘ . ೧೩ ಜೂನ್  ೨೦೧೦

ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೇಖನ ಇದೆ : ‘ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ :ನೆಕ್ಕರ್ ನಿಂದ ನೇತ್ರಾವತಿಗೆ ‘.೧೪ ಸಪ್ಟಂಬರ ೨೦೧೧

ತುಳು ಪಾಡ್ದನದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ಅರುವತ್ತು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.೧೯೯೩ರ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನನ್ನ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ವಾಸ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಈಗಿನ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ  ನೋಟ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದೆ. ಆಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.ನನ್ನ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಅದು ಒಟ್ಟು ೫೭ ಪುಟ ಆಯಿತು.ಮೂಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡಾಕಾರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ,ಪಾಡ್ದನದ ಹಾಡುವಿಕೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ,ನಡುನಡುವೆ ಅಡ್ಡ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ,ನಾನು ಪ್ರತಿಮಾಡಿದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಪಾಡ್ದನಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಾಲುಗಳು-೧೮೧೭.

ಆಮೇಲೆ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳ ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ರೋಮನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ -ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವನಿ ಲಿಪಿ-ಯಲ್ಲಿ ಲಿಪ್ಯಂತರ ( Transliteration ) ಮಾಡಿದೆ.ಲಿಪ್ಯಂತರದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಣೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.ಬಳಿಕ ಈ ಪಾಡ್ದನಗಳನ್ನು ತುಳುವಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದೆ.ಇಷ್ಟೆಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದೆ.ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲ ಮೊದಲ ಕರಡು ಮಾತ್ರ.ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳ ಈ ಮೊದಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಅನುವಾದ ,ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತು ಪ್ರೊ.ಬ್ರೂಕ್ನರ್ ಜೊತೆಯಾಗಿ ತರುವ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಆಗಲೇ ನಾವು ಮಾಡಿದ್ದೆವು.ಆದರೆ ೧೯೯೩ ರಿಂದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.ನಾನು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜುಮಾದಿ ಭೂತದಂತೆ ನನ್ನ ಬೀಡಿನಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೋಲ ನೇಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆದೆ.ಕೊನೆಗೂ  ಜರ್ಮನಿಯ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಬೂಳ್ಯ ಪಡೆದು ಗಗ್ಗರದೆಚ್ಚಿ ಆದದ್ದು  ,ಅಣಿ ಕಟ್ಟಿ ಬಿರಿಯಲು , ಬಾಮಗದ ಬೂಳ್ಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಇನ್ನೊಂದು  ಸಾನ ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ಗೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು.

ಲಿಪ್ಯಂತರ ( Transliteration )  ಎಂದರೆ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತ ಪರಂಪರೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು.ಧ್ವನಿ ಪಾತಳಿಯಿಂದ ಅಕ್ಷರ ಪಾತಳಿಗೆ ತರುವುದು.ಧ್ವನಿಗೆ ಮತ್ತು ಬರಹಕ್ಕೆ ಎಂದೂ ಪೂರ್ಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ.ಯಾವುದೇ ಅಕ್ಷರವಾದರೂ ಅದು ಸಂಕೇತ ಮಾತ್ರ.ಮತ್ತೆ ಅದು ಜೀವ ತಾಳುವುದು ನಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಧ್ವನ್ಯಂಗಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ.ಆದರೆ ದಾಖಲೆಗೆ ಅಕ್ಷರ ,ಬರಹ ಬೇಕು.ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಈರೀತಿಯ ದಾಖಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಜಾನಪದ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಈಗ ಬಳಕೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದ -’ Textualisation ‘ .ತುಳು ಧ್ವನಿಯ ಪದಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು -ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ.ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು /ಧ್ವನಿಮಾಗಳನ್ನು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಠ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ತುಳು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನನ್ನ ಪಿ.ಎಚ್ ಡಿ.ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ೧೯೭೦ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಮಾದರಿಯ ಒಂದು ಟೇಪ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡು,ಮತ್ತೆ ಅವನ್ನು ಬರಹಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವಾಗ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ತುಳುವಿನ ಸಂಧಿ ಪಾಡ್ದನಗಳು,ಕಬಿತಗಳು,ಹಾಡುಗಳು,ಅಜ್ಜಿಕತೆಗಳು -ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿ ,ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮಾಡಿ ,ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡ ಆಗಿನ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ನೆನಸಿಕೊಂಡರೆ ಈಗಲೂ ಧನ್ಯತೆಯ ಭಾವ ಮೊಳೆಯುತ್ತದೆ.ಚಪ್ಪಟೆಯ ಆಯಾತಾಕಾರದ ,ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಮಾದರಿಯ ಒತ್ತುವ ದೊಡ್ಡ ಬಟನ್ ಗಳಿದ್ದ ಆ ಟೇಪ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಬೇಕಾದಾಗ ಬಟನ್ ಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುವ ,ನಡುನಡುವೆ ಒಂದೊಂದು ಸಾಲು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯಾಸದ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಇಂತಹ ಕೆಲಸದ ಶ್ರಮ ಇವತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ.

ತುಳು ಜನಪದ ಕಾವ್ಯದ ಸಂಗ್ರಹ ,ಲಿಪ್ಯಂತರ ,  ಅನುವಾದ -ಇದರ ನಿಜವಾದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಲಿತದ್ದು ಬಹಳ ತಡವಾಗಿ ೧೯೮೯ ರಿಂದ .ಫಿನ್ ಲೆಂಡ್ ನ ತುರ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜಾನಪದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ,ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಪ್ರೊ.ಲೌರಿ ಹಾಂಕೋ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಲೌರಿ ಹಾಂಕೋ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ‘ಮೌಖಿಕ ಮಾಹಾಕಾವ್ಯ ಯೋಜನೆ’ ಯಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಉಜಿರೆ ಬಳಿಯ ಮಾಚಾರಿನ ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕ ಅವರು ಹಾಡಿದ ತುಳುವಿನ ‘ಸಿರಿ ಸಂಧಿ’ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಾತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಾಲ್ಕು ಜನರು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆವು. ಫಿನ್ ಲೆಂಡ್ ನಿಂದ ಲೌರಿ ಹಾಂಕೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಂಡತಿ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿ ಅನೆಲಿ ಹಾಂಕೋ ,ತುಳುನಾಡಿನಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಆಗಿದ್ದ ಡಾ.ಕೆ.ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರು ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡೆವು.  ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದ ಸಿರಿ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಷರರೂಪದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಲಿಪಿಯ ಮಾದರಿಯ ಧ್ವನಿಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿ ಮಾಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನನ್ನದು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರದ್ದು ಆಗಿತ್ತು.ನಾವು ಇಬ್ಬರು ೧೯೯೧ ರಿಂದ  ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತೀ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಫಿನ್ ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದು ,ಸಿರಿಕಾವ್ಯದ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಅನುವಾದ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದನೆಯ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು.ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮಾಡುವಾಗ ೧೯೯೧-೯೨ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ,ಕಾಲಲ್ಲಿ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ದಾಖಾಲಾತಿ ಉಪಕರಣ.ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಆ ಸಾಧನ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನ  ಆತ್ಮೀಯ ಒಡನಾಡಿ ಆಗಿತ್ತು.ನಾನು ಆಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕೇಳಿ ,ಸಿರಿ ಸಂಧಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾನು ಹೇಳುವುದು ,ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. (ಅ ಕಾಲದ ನಮ್ಮ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಸಂದರ್ಭದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಮೇಲೆ  ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.) ಹೀಗೆ ನಾವಿಬ್ಬರು ಸೇರಿ ಸಿರಿ ಕಾವ್ಯದ ಒಟ್ಟು  ೧೫೬೮೨ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಲಿಪಿಗೆ ಇಳಿಸಿದೆವು.

ಸಿರಿಕಾವ್ಯವನ್ನು ತುಳುವಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಮತ್ತು ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಹಂತ.ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಜನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ  ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕ ಧರ್ಮದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಆಗಿದ್ದ ಲೌರಿ ಹಾಂಕೋ ಮತ್ತು ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಕೃತಿಗಳ ಪಾಠಗಳ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೋಟ ಇದ್ದ ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಅನೆಲಿ ಹಾಂಕೋ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ತುಳು ಮಾತೃ ಬಾಷೆಯ ನಾನು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡರು -ನಾವು ನಾಲ್ವರು ಸುಮಾರು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಸಾಲುಗಳ ಸಿರಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಮೂಲದ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಬಿಡದೆ  ,ಮೂಲದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಭಂಗ ಬಾರದಂತೆ ,ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಓದುಗರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗುವಂತೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದಾಗ ನನ್ನದೇ ಭಾಷೆಯ  ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಎಷ್ಟು ಮಿತವಾದದ್ದು ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಆಯಿತು.ಜ್ಞಾನದ ಗರ್ವರಸ ಸೋರಿಹೋಯಿತು.ಪಾಡ್ದನದ ತುಳು ಪದಗಳ,ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ,ಸಾಲುಗಳ,ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾನು ತಿಣುಕಾಡಬೇಕಾಯಿತು.ನಮ್ಮ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ‘ತುಳು ನಿಘಂಟು ‘ವಿನ ಆರು ಸಂಪುಟಗಳು ಸದಾ ಪುಟಗಳನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಡಾ.ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ,ಉಡುಪಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು  ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತುಳುವಿನಂತಹ  ಒಂದು ಮೌಖಿಕ ಭಾಷೆಯ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ  ಮಹತ್ವದವು.ಪ್ರೊ.ಕುಶಿ ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಟರ ದೂರದರ್ಶಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃತ್ವ ಶಕ್ತಿ, ಡಾ.ಪದ್ಮನಾಭ ಮತ್ತು ಸುಶೀಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ದಂಪತಿಗಳ ಅಪಾರ ವಿದ್ವತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣ ಭಾವದ ದುಡಿಮೆ ,ತಜ್ಞ ಹಿರಿಯರ -ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅನುಭವ -ಹೀಗೆ ರೂಪು ತಾಳಿದ ‘ತುಳು ನಿಘಂಟು ‘ ತುಳುವಿನ ಪಾಲಿಗೆ ‘ಸಾರೊ ಜಾಲ ಪೊಲಿ ತುಳುವೆರೆ ಜಾಲ್ ಗ್ ಬತ್ತುದ್ ಬೂರಿ ಲೆಕ್ಕೋ ‘, ಅದೊಂದು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಕಣಜ.೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಆರು ಸಂಪುಟಗಳ ತುಳು ನಿಘಂಟು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಯ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ತುಳುವಿನ ಪದಗಂಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಕಷ್ಟದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ಭಾಗ್ಯ ನನ್ನದು.ಕುಶಿ ,ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ದಂಪತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಯ್ಯಾರ ,ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಆಳ್ವ,ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ ,ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯ, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ,ಎ.ಶ್ರೀರಮಣ ಆಚಾರ್ಯ -ಇಂತಹ ತುಳು ದಿಗ್ಗಜರ ಒಡನಾಟದ ತುಳು ನಿಘಂಟು ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ಭಾಷೆ ತುಳುವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿತುಕೊಂಡೆ .( ತುಳು ನಿಘಂಟು ಸಭೆಯೊಂದರ ಹಳೆಯ ಫೋಟೋ ಒಂದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು.ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಜನ್ಮವೊಂದರ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.ಕುಶಿ ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಟರು,ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು,ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರರ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದೇನೆ.ಕುಶಿ ಅವರು ಅಗಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಸಂದುವು.)

ಸಿರಿ ಕಾವ್ಯದ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಅನುವಾದದ ನಮ್ಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ತುಳು ಪದಗಳಿಗೆ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ಅರ್ಥವು ಲೌರಿ -ಅನೆಲಿ ಹಾಂಕೋ ಅವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಆಗದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ವರೆಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದು,  ತೀರ್ಮಾನವಾಗದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಮಾಧಾನದಿಂದಲೇ  ನಾವು  ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ಇವೆ.ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ,ನಾನು ಹೇಳಿದ ಅರ್ಥ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮನವರಿಕೆ ಆದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಇವೆ.ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರ್ಥಗಳು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವ ಕಲ್ಪಿತ ಗೃಹೀತಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ನಾವು ಅವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.ಹಾಗಾಗಿ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ,ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಾವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಲ್ಲವರು ಆಗಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.ತುಳು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ,ಫಿನ್ನಿಶ್ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯ ಹಾಂಕೋ ಅವರ ಜೊತೆಗಿನ ಸೂಕ್ಸ್ಮ ಸಂವಾದದಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ತುಳುಭಾಷೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ ಆಗಿದೆ. .ಪಾಡ್ದನದಂತಹ ಒಂದು ಮೌಖಿಕ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎನ್ನುವ ಪಾಠವನ್ನು ಅವರಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಮಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಭಾಷಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಿರಿ ಕಾವ್ಯದ ಗಾಯಕ ಕಲಾವಿದ ಮಾಚಾರು ಗೋಪಾಲ ನಾಯ್ಕರಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ‘ಸಿರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಯೋಜನೆ’ಯ ತಂಡವು ವೀಡಿಯೋ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ಆರ್.ಆರ್.ಸಿ.ಯಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಫೋಟೋವನ್ನು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ .  ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲೌರಿ ಹಾಂಕೋ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು  ವರ್ಷಗಳು ಸಂದುವು.( Photo courtesy -The book mentioned below.)

ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನದ ಮೂಲ ತುಳುವಿನ ಪಾಠದ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಅನುವಾದ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ :

‘The Siri Epic as Performed by Gopala Naika.I,II. : Lauri Honko in collaboration with Chinnappa Gowda ,Anneli Honko and Viveka Rai.  (FF Communications 265,266.) 1998.Helsinki:Academia Scientiarum Fennica.

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತಿ ಹಿರಿಯ ಇಂಡಾಲಜಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಪ್ರೊ.ಹೈದ್ರೂನ್ ಬ್ರೂಕ್ನರ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ,ಕನ್ನಡಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತುಳು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ  ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ  ಗಣನೀಯ ಅದ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಎಂಬತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ,ಭೂತದ ಪಾಡ್ದನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಾಳಿ ,ಐತ್ತಪ್ಪ ಪಂಬದರಂತಹ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಜುಮಾದಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಲ್ಲಾಯ ಪಾಡ್ದನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ,ಅವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಹ್ಯಾಬಿಲಿಟೆಶನ್ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ (ಜರ್ಮನ್ ವಿವಿಗಳ ಎರಡನೆಯ ಪಿ.ಎಚ್ ಡಿ .) ತುಳುವಿನ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪಾಡ್ದನಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಮಾಡಿ,ಭೂತಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳ  ಬಗ್ಗೆ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮ ಥೀಸಿಸ್  ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ ಆದ ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳ  ಮೊದಲ ಗ್ರಂಥ : Fuerstliche Feste. Texte und Rituale der Tulu-Volksreligion an der Westkueste Suedindians.(Neuindische Studien.Band 12.) Weisbaden : Harrassowitz Verlag, 1995.

ಹೀಗೆ ತ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ಜುಮಾದಿ ಪಾಡ್ದನಗಳನ್ನು ಬ್ರೂಕ್ನರ್ ಮತ್ತು ನಾನು ತುಳುವಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡುವಾಗ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ‘ಕಟ್ಟ್ ‘ ಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ.( ‘ಕಟ್ಟ್ ‘ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅಡ್ಡಿ ಬರುವ ಆಪತ್ತುಗಳು’ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಇದೆ.) ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬಂದ ಉತ್ತಮ ಅನುವಾದಗಳು,ಹಿಂದಿನ ಅನುವಾದಗಳ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ನಾವು ಕಲಿತ ಪಾಠಗಳು,ನೂರ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೇರೆಯವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ,ತಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಬರಹಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಈಗ ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಸ್ಯೆ ,ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ತುಳು ಪಾಡ್ದನಗಳ ಸಂಕಲನಗಳ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯ ,ಪದಗಳ ಅರ್ಥಗಳು ಭೂತಗಳಂತೆ ಮಾಯ ಮತ್ತು ಜೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಸಂಚರಿಸುವುದು,ನಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಕಾರಣವಾಗಿ ಎಲ್ಲೂ ಪದ ಮತ್ತು ಪಾದ ತಪ್ಪಬಾರದೆಂಬ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ – ಎಲ್ಲವೂ ಹೊಸ ಭೂತಗಳು.

ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾದೆ ಇದೆ : ‘ಕಟ್ಟ್ ದ್ ನೆ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಗ್  ,ನುಡಿಗಟ್ಟ್ ಮಲ್ ರಾಯನ ‘ ( ಭೂತ ಕಟ್ಟಿದ್ದು -ಅಲಂಕಾರ ಆದದ್ದು -ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಭೂತದ್ದು ,ಆದರೆ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಹೇಳುವುದು ಮಲರಾಯ ಭೂತದ್ದು ).ಅಂದರೆ ಧರಿಸಿದ ವೇಷಕ್ಕೂ ಆಡುವ ಮಾತಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.

ಆಡುವ ಭಾಷೆಯು ಬರಹದ ಭಾಷೆ ಆಗುವುದು , ಒಂದು ಭಾಷೆಯು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಷೆಯ ವೇಷ ತೊಡುವುದು ,ತುಳು ಭಾಷೆಯು ಕನ್ನಡವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಆಗಿ ರೂಪ ಧರಿಸುವುದು  ಅಂದರೆ -ತುಳುವಿನ ಭೂತಗಳು ಊರು ಊರು ಹೋಗಿ ,ಸಾನ ಕಟ್ಟಲು  ಉಯ್ಯಾಲೆ ತೂಗಲು ಕೇಳಿದಂತೆ .ಹೋದ  ಊರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ  ಅದು  ನೆಲೆವೂರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೂ ಇರುತ್ತದೆ .

ನಮ್ಮ ಇಂಡಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಆಗಿರುವ ಕರಿನ್ ಸ್ತೈನರ್ ನನ್ನನ್ನು ಆ ದಿನ ಸಂಜೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಚಹಾಕ್ಕೆ ಕರೆದಿದ್ದರು. ಅವರ ಮನೆ ಇರುವುದು  ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ತ್ಯುಂಗರ್ ಸೈಮ್ ನಲ್ಲಿ. ಸಂಜೆ ಮೂರೂವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವನು ‘ಮೂವರು ರಾಜರ ದಿನ’ದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳ  ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದೆ.

ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನದ ಬಳಿಕದ ಒಂದು ಕಥಾನಕ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬೈಬಲಿನ ಲಿಖಿತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಹೋಗಿ,ಮತ್ತೆ ಅದು ಐತಿಹ್ಯದಿಂದ ಪುರಾಣವಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ,ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ  ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಿನ್ನ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಪಡೆದು,.ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ,ರಂಗಭೂಮಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ  ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ,ಪ್ರದರ್ಶನದ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳಿದ ರೋಚಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕರೀನ್ ಸ್ತೈನರ್ ವಿವರಿಸಿದರು.

ಬೈಬಲ್ ನ ‘ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ‘ಆವೃತ್ತಿಯ ಮತ್ತಾಯನ (ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ) ಸುವಾರ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೂವರು ರಾಜರ ಪ್ರಸಂಗ ಬರುತ್ತದೆ.ಯೇಸು ಜೆರುಸಲೆಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಾಗ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಯಿಂದ ಮೂವರು ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ” ಜೆರುಸಲೆಂನಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದ ಯಹೂದ್ಯರ ರಾಜ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ? ನಾವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ  ಆತನ ಜನನ ಸೂಚಕದ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದೆವು.ಆತನನ್ನು ಪೂಜೆಮಾಡಲು  ನಾವು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.” ಎಂದು ಅವರು  ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಇವರ ಕಾಲಜ್ಞಾನದ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಏಸು ಜನಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಯು  ರಾಜ ಹೆರೋದನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.ಪೂರ್ವದಿಂದ ಬಂದ ಈ ಮೂವರು ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಾಯಿ ಮೇರಿಯ ಬಳಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಶಿಶು ಯೇಸುವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.ಆತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ,ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇವರು ತಾವು ತಂದ ಅಪೂರ್ವ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಮಗು ಏಸುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಮೂವರು ಹೊತ್ತುತಂದ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಎಂದರೆ – ಬಂಗಾರ ,ಧೂಪ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದ ತೈಲ.

ಬೈಬಲ್ ನ ಈ ಉಪಾಖ್ಯಾನವು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ  ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾಠಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಮೂವರು ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎನ್ನುವ ಪಾಠದ  ಬದಲಾಗಿ ,ಮೂವರು ರಾಜರು ಎಂದಾಯಿತು.ಯಹೂದ್ಯರ ರಾಜ ಎಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಸುವಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಟ್ಟವರು ಕೂಡಾ ‘ಮೂವರು ರಾಜರು ‘ ಎನ್ನುವ ವಿವರಣೆ ಕೊಡಲಾಯಿತು.ಪೂರ್ವದಿಂದ ಬಂದ ಈ ಮೂವರು ರಾಜರ ಹೆಸರುಗಳು ಕೂಡಾ ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ಕಂಡವು.Caspar, Melchior ,Balthasar   :ಇದು ಆ ಮೂವರು ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳ/ರಾಜರ ಹೆಸರು. ಇವರು ಯಾರು ,ಯಾವ ದೇಶದವರು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗಳು ,ಊಹೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಪೂರ್ವದ ದೇಶಗಳು ಯಾವುವು ಎನ್ನುವುದರ  ಕುರಿತು ಕೂಡಾ ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇವೆ. Melchior ಒಬ್ಬ ಬೆಬಿಲೋನಿಯನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ , Balthasar ಒಬ್ಬ ಅರಬ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು Caspar  ಒಬ್ಬ ಪರ್ಸಿಯನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಗಿದೆ.ಒಂದು ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ Caspar  ಭಾರತ ದೇಶದವನು ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇದೆ.ಈಗಿನ ಅಫಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಕಂದಹಾರ್ ನಿಂದ ಅವನು  ಬಂದವನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಆತನನ್ನು Gondophernes ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ  ಇಂಡೋ ಪಾರ್ಥಿಯನ್ ರಾಜ ,ಆತನು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ಒಂದರಲ್ಲಿ  ತಕ್ಷಶಿಲವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದವನು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ,ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು Caspar ರಾಜನನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ,ಕೆಲವು ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ಇತಿವೃತ್ತ  ಇದೆ. ಒಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ  Caspar ನನ್ನು  ಆಫ್ರಿಕದವನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಮೂವರು ರಾಜರಿಗೆ ವೇಷ ಹಾಕುವಾಗ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿಗೆ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕರೀನ್ ಸ್ತೈನರ್ ಮೂವರು ಕಾಲಜ್ಞಾನಿ -ರಾಜರ ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವರ ಮನೆಯ ಕರೆಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿತು . ‘ಮೂವರು ರಾಜರು ಬಂದಿರಬೇಕು’ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಅವರು  ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಹೊರಟರು.ನಾನು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದೆ. ಹೌದು ,  ಮೂವರು ಹುಡುಗಿ /ಹುಡುಗರು  ರಾಜರ ವೇಷದಲ್ಲಿ  ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.ಆ ಮೂವರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕನೆಯವಳು ಒಬ್ಬಳು ನಕ್ಷತ್ರ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡವಳು.ಮಕ್ಕಳು ,ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗಿ ಹುಡುಗರು ಮೂವರು ರಾಜರ ವೇಷ ಹಾಕಿ ಆ ದಿನ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು ಮೂವರು ರಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು.ಬಳಿಕ ಬಾಗಿಲಿನ ದಾಲವಂದದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಟಿಕರ್ ಅಂಟಿಸಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿತ್ತು : 20* +M+B+C+12. ( Christus Mansionem Benedicat) .ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು.’ಕ್ರಿಸ್ತನು ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಿ’ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ.12- ಇದು 2012 ನೆಯ  ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ.  ಹಿಂದೆ ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಚಾಕ್ ನಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.ಈಗ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿದ ಸ್ಟಿಕರ್ ಅಂಟಿಸುತ್ತಾರೆ.ಕರೀನ್ ಆ ಮಕ್ಕಳು-ರಾಜರಿಗೆ  ಹಣ ಕೊಟ್ಟರು.ಅದನ್ನು ಅವರು  ತಮ್ಮ ವಂತಿಗೆ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಪಕ್ಕದ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು.ಈರೀತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಧಿ ಮಾಡಿ,ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಬಡಮಕ್ಕಳ ನೆರವಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕರಿನ್ ತಿಳಿಸಿದರು.ವೇಷ ಹಾಕಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಮ್ಮ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ  ಹಿಂದೆ ಮನೆಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷ -ಕೃಷ್ಣನ ವೇಷದ ಸಹಿತ-ವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಮೊನ್ನೆ ಕರೀನ್  ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ತೆಗೆದ ರಾಜರ ವೇಷದ ಮಕ್ಕಳ ಫೋಟೋವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ-ಅದು ಮೊದಲನೆಯ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲನೆಯ ಫೋಟೋ.

ವ್ಯೂರ್ತ್ಸ್ ಬುರ್ಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೂವರು ರಾಜರ ಮೆರವಣಿಗೆ ನೋಡಲೇಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದ ಕರೀನ್ ಅವರ ಮನೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ ನಾಲ್ಕುವರೆ ಗಂಟೆಗೆ ಹೊರಟೆ.ಕರೀನ್ ಅವರ  ಗಂಡ ಆಂದ್ರೆಯಸ್  ತಮ್ಮ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಗರದ ನಡುವೆ ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆ ಬಳಿ ತಂದು ಬಿಟ್ಟರು.ಸಣ್ಣಗೆ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು.ಮೈ ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿ.ಬಹುಶಃ ರಾಜರ ಮೆರವಣಿಗೆ ರದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಕಳೆದ ವರ್ಷದಂತೆಯೇ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾ ರೆಸಿಡೆನ್ಜ್ ಕಡೆಗೆ  ಮಳೆಯಲ್ಲೇ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕಿದೆ.ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲಪುವಾಗ ಸರಿಯಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಐದು ಗಂಟೆ.ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಸಂಜೆ ಐದು ಗಂಟೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ.ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ಐದು ಗಂಟೆ ಎನ್ನುವ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.ಏಕೆಂದರೆ ಆಗಲೇ ಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಆಶ್ಚರ್ಯ ಎಂದರೆ ರೆಸಿಡೆನ್ಜ್ ಮುಂಭಾಗದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ರಾಜರು ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ನಾನು ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡೆ.ಮುಂದುಗಡೆ ನಕ್ಸತ್ರ ಹಿಡಿದವರು .ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಜಾತ್ರೆಗಳ ರೀತಿಯ ಬೆಂಕಿಯ ದೊಂದಿ (ದೀವಟಿಗೆ ) ಎತ್ತಿಕೊಂಡ ಮಕ್ಕಳು . ಕುದುರೆಗಳ ಮುಂದುಗಡೆ ಪರಿವಾರ  ,ಮಕ್ಕಳು ,ಕೆಲವು ಉತ್ಸಾಹಿ ಜನರು -ಹೀಗೆ ಸಣ್ಣ ಹನಿ ಮಳೆಯಲ್ಲೇ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ನಾನು ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ,ಮುಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ , ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ  ಬೀಸುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಓಡುತ್ತಾ ನನ್ನ ಕ್ಯಾಮರಾದಲ್ಲಿ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸುತ್ತಾ  ಹೋದೆ. ಆಗ ನನಗೆ ನಮ್ಮ ಮಾದ್ಯಮದ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಗಳ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ  ಸ್ವಲ್ಪ ಅರ್ಥವಾಯಿತು.ಮಳೆ ಬೇರೆ ಕಾಟ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು.ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಕೊನೆಗೂ ಮೆರವಣಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದು ನಗರ ಮಧ್ಯದ ಡೊಮ್ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಮೇರಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ,ಗೋದಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಯೇಸುವನ್ನು ಮಲಗಿಸಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಳು.ರಾಜ ಹೆರೋದನ ಮಾತುಗಳು ನಡೆದವು.ಮೂವರು ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಇಳಿದು ತಾವು ತಂದ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಾಲ ಏಸುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.ಬಳಿಕ ಭಕ್ತಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಡಿದರು.ನೋಡಲು ಬಂದವರೆಲ್ಲ  ಹೊರಗಿನ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಣದಲ್ಲಿ  ನಿಂತುಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೋಡಿದರು.ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ  ಮುಗಿಯಿತು.ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾಜರಿಗಿಂತ ಕುದುರೆಗಳದ್ದೇ  ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ.ಆ ಮೂರು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿಕೊಂಡು ಆನಂದ ಪಡುವ ಸಂಭ್ರಮ ಆ ಪುಟಾಣಿಗಳದ್ದು .ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಬೆಂಕಿಯ ದೀವಟಿಗೆಗಳನ್ನುಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ತಂದವರು  ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತಾದಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೂ ಕುದುರೆಗಳ ನಿಜವಾದ ಒಡೆಯರು ,ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವವರು ಅವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ  ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಂತೂ  ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು  .ಅವಳು ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ  ಇರುವ ಒಂದು ಫೋಟೋ  ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ  ಮೂವರು ರಾಜ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯರಂತೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ  ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು. ನಾನು  ಓಡಿಕೊಂಡು  ಹೋಗಿ ಅವರ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದೆ.ಅವರಿಗಂತೂ ಬಹಳ  ಖುಷಿ. ಕುದುರೆಯಿಂದ ಇಳಿದ ಬಳಿಕವೂ ,ವೈಭವ ಇಲ್ಲದಾಗಲೂ , ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂತೃಪ್ತಿ.ಕುದುರೆಗಳನ್ನು  ಏರಿ ಇಳಿದವರಿಗೆ ತಾನೇ ಗೊತ್ತು  ಏರಿದವರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ! ಐತಿಹ್ಯ ,ಪುರಾಣ,ಆಚರಣೆಗಳು ಒಂದು ರಂಗಭೂಮಿಯ ರೂಪ ತಾಳಿದಾಗ,ಅದೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದಾಗ ಕೊನೆಗೂ  ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ತೆರೆ ಬೀಳಲೇಬೇಕು.  ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದವರು ಈಗ ಎಲ್ಲರಂತೆ  ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ  ,ಕುದುರೆಯ  ಜೊತೆಗಿದ್ದವರು ಅದನ್ನು ಸಾಕುವವರು  ತಮ್ಮದೇ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಅವುಗಳ ಲಾಯದ ಕಡೆಗೆ  -ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಹೇಳುವುದು ಅದನ್ನೇ . ಬಾಡಿಗೆಯ ಕುದುರೆ ಏರುವವನು ಧೀರನೂ ಅಹುದು ಶೂರನೂ ಅಹುದು -ರಂಗದ ಮೇಲೆ.

ಮೊನ್ನೆ ಶುಕ್ರವಾರ ನಾನು ತೆಗೆದ ಫೋಟೋಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಇವೆ.ಅವುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನೋಡಲು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿರಿ.

ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಜರ್ಮನ್ ಸ್ನೇಹಿತರು ನನ್ನ ಈ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಈ ಅಪೂರ್ವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ.